Dlaczego osoby bez celiakii też czują się lepiej bez glutenu? Wyjaśniamy tego przyczyny

Chroniczne zmęczenie, mgła mózgowa i nawracający dyskomfort w jelitach potrafią skutecznie odebrać radość z codziennego życia, a uciążliwe wzdęcia tuż przed snem drastycznie utrudniają zasypianie i głęboką regenerację. Coraz więcej osób zgłasza lepsze samopoczucie bez glutenu, mimo że badania laboratoryjne całkowicie wykluczyły u nich celiakię. Zjawisko to nie jest modową fikcją – za poprawę samopoczucia na diecie bezglutenowej u tych osób odpowiada nieceliakalna nadwrażliwość na gluten (NCGS) oraz jednoczesne ograniczenie cukrów złożonych obecnych w tradycyjnych zbożach.

Co poza celiakią może reagować na gluten

Przez wiele lat w świecie medycznym panowało przekonanie, że eliminacja białek pszenicy ma sens wyłącznie u pacjentów z celiakią (uwarunkowaną genetycznie chorobą autoimmunologiczną) lub silną, natychmiastową alergią na pszenicę. Dzisiejsza gastroenterologia dysponuje jednak dowodami na istnienie trzeciej, dość powszechnej jednostki chorobowej: nieceliakalnej nadwrażliwości na gluten (ang. Non-Celiac Gluten Sensitivity – NCGS).

Szacuje się, że problem ten może dotyczyć od 6% do nawet kilkunastu procent populacji, czyli znacznie więcej niż sama celiakia. W przypadku NCGS układ odpornościowy nie niszczy kosmków jelitowych w tak drastyczny sposób, ale wciąż inicjuje uogólniony stan zapalny o charakterze wrodzonym.

Gdy analizujemy temat pt. nadwrażliwość na gluten objawy, spektrum dolegliwości okazuje się zaskakująco szerokie i wykracza daleko poza sam układ pokarmowy:

• Problemy jelitowe: ból brzucha, przelewanie, nieregularne wypróżnienia i bolesne gazy.

• Objawy neuropsychiatryczne: chroniczne zmęczenie, stany lękowe, bóle głowy (w tym migreny) oraz tzw. „mgła mózgowa” utrudniająca koncentrację.

• Zmiany skórne i stawowe: niewyjaśnione wysypki, suchość skóry oraz bóle mięśniowo-stawowe.

To właśnie dlatego u osób z NCGS eliminacja glutenu przynosi ulgę na wielu płaszczyznach życia.

Rola FODMAP i innych składników pszenicy

Współczesne badania nad dietą ujawniają jeszcze jedną fascynującą zależność: zależność między hasłam gluten a samopoczucie nie zawsze kręci się wokół samego białka. Tradycyjne ziarna pszenicy, żyta i jęczmienia oprócz glutenu zawierają inne substancje, które mogą podrażnić wrażliwy układ pokarmowy.

Głównym podejrzanym są tutaj fruktany, czyli węglowodany należące do grupy FODMAP (fermentujące oligosacharydy, disacharydy, monosacharydy i poliole). Ludzki organizm nie posiada enzymów zdolnych do pełnego rozłożenia fruktanów w jelicie cienkim. Przechodzą one w niezmienionej formie do jelita grubego, gdzie stają się pożywką dla bytujących tam bakterii.

Proces gwałtownej fermentacji może prowadzić do produkcji dużych ilości gazów, rozciągania ścian jelit i bolesnych skurczów. Kiedy odstawiasz tradycyjne pieczywo czy makaron, automatycznie zmniejszasz podaż FODMAP.

Dodatkowo w pszenicy znajdują się białka zwane ATI (inhibitory amylazy i trypsyny). Ich zadaniem jest obrona rośliny przed szkodnikami, jednak w ludzkim przewodzie pokarmowym potrafią one stymulować komórki odpornościowe jelit do produkcji prozapalnych cytokin.

Efekt eliminacji - ile w tym glutenu

Warto podejść do tematu z pełną uczciwością: poprawa kondycji organizmu po przejściu na dietę bezglutenową często wynika z ogólnej, diametralnej poprawy jakości koszyka zakupowego.

Przejście na nowy model żywienia często wymusza naturalną rezygnację z żywności wysoko przetworzonej. Z jadłospisu znikają fast foody, gotowe dania w panierkach, tanie słodycze, drożdżówki oraz słone przekąski, które są dosłownie napakowane glutenem pełniącym funkcję taniego spoiwa i nośnika smaku.

Zastąpienie tych produktów gęstymi odżywczo, naturalnymi zamiennikami – takimi jak: quinoa (komosa ryżowa), amarantus, kasza gryczana, rośliny strączkowe, świeże warzywa i zdrowe tłuszcze – diametralnie wypływa na zmiany w mikrobiomie jelitowym. Redukcja ilości cukru i tłuszczów trans, połączona ze zwiększoną podażą witamin, daje potężny zastrzyk witalności, za który pacjenci intuicyjnie dziękują samej eliminacji glutenu.

Jak rozsądnie sprawdzić to u siebie

Zanim podejmiesz decyzję o całkowitym wyeliminowaniu białek zbóż ze swojego menu, musisz zrobić to w sposób metodyczny i bezpieczny dla zdrowia, aby nie zafałszować ewentualnej diagnozy medycznej.

Procedura diagnostyczno-eliminacyjna krok po kroku

Chcesz w pełni bezpiecznie i komfortowo sprawdzić, jak rezygnacja z glutenu wpłynie na Twoją energię, lekkość brzucha i jakość snu? Zadbaj o to, by na Twoim talerzu lądowały wyłącznie produkty najwyższej jakości, wolne od chemii i sztucznych dodatków. Odwiedź kategorię Produkty bezglutenowe w sklepie Bio Premium Food i skomponuj swoją nową, zdrową dietę, która przywróci Ci upragnione siły witalne!