Jak zapobiegać anemii ?

Anemia zwana niedokrwistością to choroba, która charakteryzuje się niskim poziomem czerwonych krwinek, hemoglobiny czy hematokrytu. Erytrocyty (czerwone krwinki) odpowiadają głównie za transport tlenu do wszystkich tkanek, dlatego najczęstszym objawem anemii jest przewlekłe zmęczenie i osłabienie organizmu.

Możemy wyróżnić dwa rodzaje niedokrwistości:

• mikrocytarna - z niedoboru żelaza, która jest najczęstszą przyczyną anemii,

• makrocytarna - z niedoboru witaminy B12 i/lub kwasu foliowego.

Do objawów zalicza się: osłabienie organizmu, przewlekłe zmęczenie, bladość skóry, zaburzenia koncentracji, zawroty głowy, duszność podczas wysiłku fizycznego, wypadanie włosów, wybiórczy apetyt, niskie ciśnienie krwi, czy stany depresyjne.

Zatem jak zapobiegać anemii?

Do diety należy włączyć żywność, która wspiera produkcję czerwonych krwinek. Należą do niej produkty takie jak: nasiona roślin strączkowych, pestki dyni, suszone morele, nasiona słonecznika, nasion chia, podroby, czerwone mięso, kasza, komosa ryżowa, amarantus, tofu czy orzechy. Ważne, aby zwracać uwagę na odpowiednią podaż witaminy B12, kwasu foliowego, jak i żelaza.

Na początek pod lupę weźmy żelazo:

Żelazo w żywności występuje w dwóch formach:

• hemowej, która pochodzi z produktów odzwierzęcych i jest dobrze przyswajalna,

• niehemowej, która pochodzi z produktów roślinnych i przyswajalność jest dużo niższa, co nie oznacza, że weganie czy wegetarianie mają niedobór żelaza.

Co obniża wchłanianie żelaza z pożywienia?

• kawa, herbata – nie pij do posiłku, zachowaj ok. 1,5-2h przerwy,

• kwas fitynowy z roślin strączkowych – wymocz nasiona wcześniej,

• nadmiar wapnia,

• szczawiany.

Co zwiększa jego wchłanianie?

• witamina C,

• witamina A.

A co z witaminą B12 i kwasem foliowym?

Szacuje się, że niedobór witaminy B12 częściej wynika z braku możliwości jej wchłaniania w przewodzie pokarmowym niż jako niedobór pokarmowy.

Niedobór kwasu foliowego może być wynikiem zwiększonego zapotrzebowania (kobiety w ciąży i w czasie laktacji, choroby zapalne), zmniejszonego wchłaniania (choroba Leśniowskiego-Crohna) oraz niedostatecznej podaży w diecie.

Jedz: ciemnozielone warzywa liściaste, wątróbkę, drożdże, kiełki roślin, jaja, otręby pszenne, szpinak, brukselkę, szparagi, bób, wołowinę.

Zaleca się podawanie świeżych potraw, surowych lub możliwie krótko gotowanych.

Jakie badania należy wykonywać regularnie, aby kontrolować swój stan zdrowia pod kątem niedokrwistości?

• morfologia krwi z rozmazem,

• żelazo w surowicy krwi,

• ferrytyna i transferryna,

• witamina B12.

Obraz w wynikach krwi przy niedoborze B12/kwasu foliowego:

• Hemoglobina ⬇️

• Hematokryt ⬇️

• RBC ⬇️

• MCV ⬆️

• MCH ⬆️

• MCHC ⬆️

• RDW ⬆️

Obraz w wynikach krwi przy niedoborze żelaza:

• Hemoglobina ⬇️

• Hematokryt ⬇️

• RBC ⬇️

• MCV ⬇️

• MCH ⬇️

• MCHC ⬇️

Twoje wyniki badań krwi powinny być zweryfikowane przez lekarza. Nigdy nie diagnozuj się na własną rękę.

Pamiętaj:

Jeżeli dbasz o to, aby Twoja dieta była różnorodna i zawierała produkty bogate w żelazo, witaminę B12 czy kwas foliowy lub je suplementujesz, a Twoje parametry czerwonokrwinkowe nawet nie drgnęły to znak, aby udać się do lekarza i zrobić dodatkowe badania w kierunku na przykład zaburzeń wchłaniania.

 

Piśmiennictwo:

Paweł Lipiński, Rafał R. Starzyński, Agnieszka Styś, Robert Staroń, Anna Gajowiak „Niedokrwistość na tle niedoboru żelaza w diecie” KOSMOS tom 63 nr 3, 373-379.

Monika Chełstowska, Krzysztof Warzocha „Objawy kliniczne i zmiany laboratoryjne w diagnostyce różnicowej niedokrwistości” Tom 2 nr 3 str. 105-116 Via Medica, 1734-3542.