Olejowanie włosów: który olej do jakich włosów i jak robić to skutecznie?
Olejowanie włosów jest jedną z najstarszych metod pielęgnacji, ale też jedną z najczęściej stosowanych nieprawidłowo. Efekt ciężkich, tłustych włosów po olejowaniu to zazwyczaj wynik złego doboru oleju do typu włosów, a nie wada metody. Olejowanie włosów jaki olej wybrać - odpowiedź zależy przede wszystkim od porowatości włosów i ich grubości, a nie od tego który olej jest aktualnie modny. Zanim kupisz kolejny olej, sprawdź co naprawdę determinuje jego skuteczność na Twoich włosach.
Na czym polega olejowanie włosów
Olejowanie włosów to metoda pielęgnacji polegająca na nakładaniu olejów roślinnych na włosy i skórę głowy w celu nawilżenia, wzmocnienia i ochrony struktury włosa. Metoda ta pochodzi z tradycji ajurwedyjskiej i jest stosowana w Indiach od tysięcy lat, ale jej popularność w Polsce i Europie jest stosunkowo nowa.
Co oleje robią z włosem:
Włos jest strukturą martwą, zbudowaną głównie z keratyny. Jego zewnętrzna warstwa - łuska - składa się z nachodzących na siebie płytek, które przy zdrowym włosie leżą płasko i szczelnie. Uszkodzenia mechaniczne, chemiczne i termiczne powodują unoszenie się łusek, co przekłada się na matowy wygląd, większą podatność na splątywanie i łatwiejsze pękanie włosa.
Oleje roślinne działają na włos na kilka sposobów jednocześnie. Badanie opublikowane w Journal of Cosmetic Science wykazało, że olej kokosowy jest jedynym spośród badanych olejów, który penetruje do wnętrza łodygi włosa i redukuje utratę białka podczas mycia i suszenia [1]. Inne oleje działają głównie powierzchniowo - tworzą powłokę ochronną na łusce włosa, zmniejszają tarcie i chronią przed czynnikami zewnętrznymi.
Dwa typy działania olejów:
- Oleje penetrujące - małe cząsteczki, niski ciężar molekularny, wnikają do wnętrza włosa i nawilżają go od środka. Przykłady: olej kokosowy, olej z awokado, olejek rycynowy
- Oleje powlekające - większe cząsteczki, tworzą ochronną powłokę na powierzchni włosa, uszczelniają łuskę, zmniejszają tarcie. Przykłady: olej arganowy, olej ze słodkich migdałów, olej z pestek winogron
Oleje a porowatość włosów
Porowatość włosów to kluczowy parametr doboru oleju - ważniejszy niż kolor, długość czy grubość. Porowatość opisuje stopień otwarcia łuski włosa i jego zdolność do pochłaniania i zatrzymywania wody.
Trzy stopnie porowatości:
Niska porowatość: Łuski ułożone szczelnie, włos słabo pochłania wodę i kosmetyki, ale dobrze ją zatrzymuje gdy już ją wchłonie. Włos długo schnie, kosmetyki "siedzą" na powierzchni zamiast wnikać, łatwo się obciąża. Charakterystyczny dla włosów naturalnych, niepoddawanych zabiegom chemicznym.
Średnia porowatość: Łuski lekko uniesione, dobry balans między wchłanianiem a zatrzymywaniem wilgoci. Włos łatwo się stylizuje, dobrze reaguje na większość kosmetyków. Najłatwiejszy w pielęgnacji.
Wysoka porowatość: Łuski mocno uniesione lub uszkodzone, włos szybko wchłania wodę, ale równie szybko ją traci. Suchy, matowy, łatwo się elektryzuje i puszczy. Charakterystyczny dla włosów farbowanych, rozjaśnianych, trwale ondulowanych lub mechanicznie uszkodzonych.
Jak sprawdzić porowatość:
Prosty test domowy: wrzuć czysty, suchy włos do szklanki z wodą. Włos o niskiej porowatości unosi się na powierzchni przez długi czas. Włos o średniej porowatości opada powoli. Włos o wysokiej porowatości opada natychmiast na dno.
Dobór oleju do porowatości:
- Niska porowatość - oleje lekkie, o małych cząsteczkach, które mogą przeniknąć przez szczelnie ułożone łuski. Ciężkie oleje będą "siedzieć" na powierzchni i obciążać włos
- Średnia porowatość - większość olejów sprawdza się dobrze. Można eksperymentować z różnymi konsystencjami
- Wysoka porowatość - oleje cięższe, powlekające, które uszczelniają uniesione łuski i zatrzymują wilgoć wewnątrz włosa
Który olej do jakiego typu włosów
Oleje dla włosów o niskiej porowatości:
- Olej arganowy - lekki, bogaty w kwas oleinowy (omega-9) i witaminę E. Dobrze penetruje nawet szczelną łuskę, nie obciąża, nadaje połysk. Jeden z najlepiej przebadanych olejów do włosów [2]
- Olej z pestek winogron - bardzo lekki, bogaty w kwas linolowy (omega-6), szybko się wchłania. Idealny dla włosów cienkich i podatnych na obciążenie
- Olej z pestek malin - wyjątkowo lekki, zawiera kwas alfa-linolenowy (omega-3). Rzadko stosowany, ale bardzo skuteczny dla włosów o niskiej porowatości
- Olej jojoba - technicznie jest woskiem ciekłym, nie olejem. Ma skład zbliżony do sebum skóry głowy, co sprawia że jest naturalnie kompatybilny ze skórą i włosem. Lekki, nie obciąża
Oleje dla włosów o średniej porowatości:
- Olej kokosowy - jedyny olej udowodniony naukowo jako penetrujący do wnętrza włosa. Redukuje utratę białka podczas mycia o ok. 39% [1]. Bogaty w kwas laurynowy o małej cząsteczce. Uwaga: u niektórych osób może powodować efekt "protein overload" - zbyt dużo białka we włosie
- Olej ze słodkich migdałów - bogaty w kwas oleinowy i witaminę E, średnia masa molekularna, dobrze nawilża bez obciążania
- Olej z awokado - bogaty w kwasy tłuszczowe i witaminy, penetruje do struktury włosa, odżywia i nawilża
Oleje dla włosów o wysokiej porowatości:
- Olej rycynowy - bardzo gęsty, bogaty w kwas rycynolowy. Tworzy grubą powłokę ochronną na włosie, uszczelnia łuskę, zmniejsza utratę wody. Ze względu na gęstość najlepiej stosować go w mieszance z lżejszymi olejami
- Olej z pestek dyni - cięższy, bogaty w cynk i kwasy tłuszczowe. Dobrze uszczelnia łuskę
- Masło shea - technicznie nie jest olejem, ale masłem roślinnym. Bogaty w kwas stearynowy i oleinowy, tworzy ochronną powłokę, intensywnie odżywia. Idealne dla włosów bardzo suchych i zniszczonych
Tabela doboru oleju:
| Porowatość | Zalecane oleje | Oleje do unikania |
|---|---|---|
| Niska | Arganowy, z pestek winogron, jojoba | Rycynowy, shea, kokosowy (dla niektórych) |
| Średnia | Kokosowy, ze słodkich migdałów, z awokado | Zazwyczaj toleruje większość olejów |
| Wysoka | Rycynowy, shea, z pestek dyni | Bardzo lekkie oleje (mała skuteczność) |
Jak prawidłowo olejować włosy
Technika olejowania ma tak samo duże znaczenie jak wybór oleju. Nieprawidłowe stosowanie może dawać efekt odwrotny do zamierzonego.
Metody olejowania:
Olejowanie przed myciem: Olej nakładany na suche lub lekko wilgotne włosy przed myciem szamponem. Chroni włosy przed nadmiernym wypłukiwaniem lipidów podczas mycia i mechanicznym uszkodzeniem przy rozczesywaniu mokrych włosów. Szczególnie polecane dla włosów o wysokiej porowatości i włosów suchych.
- Czas ekspozycji: minimum 30 minut, optymalnie kilka godzin lub noc
- Ilość: tyle by pokryć włosy, bez nadmiaru
Olejowanie na mokre włosy: Olej nakładany na mokre włosy po nałożeniu odżywki lub kremu nawilżającego. Metoda LOC (Liquid-Oil-Cream) lub LCO (Liquid-Cream-Oil) pochodzi z pielęgnacji włosów kręconych. Olej "zamyka" wilgoć wewnątrz włosa.
Olejowanie skóry głowy: Masaż skóry głowy olejem poprawia mikrokrążenie i może wspierać wzrost włosów. Badanie opublikowane w Eplasty wykazało, że masaż skóry głowy zwiększa grubość włosów przez stymulację mechaniczną [3]. Olej rycynowy jest tradycyjnie stosowany do skóry głowy dla wzmocnienia wzrostu włosów, choć dowody kliniczne są ograniczone.
Praktyczne zasady:
- Mniej znaczy więcej - kilka kropel oleju wystarczy na całe włosy. Nadmiar oleju jest trudny do wypłukania i powoduje efekt tłustych, ciężkich włosów
- Rozgrzej olej - lekko podgrzany olej (temperatura ciała) lepiej penetruje do struktury włosa niż zimny
- Skupiaj się na długościach i końcówkach - skóra głowy produkuje sebum, które jest naturalnym olejem. Korzenie zazwyczaj nie potrzebują dodatkowego nawilżenia (z wyjątkiem masażu skóry głowy)
- Częstotliwość - 1-2 razy w tygodniu dla włosów suchych, raz na 1-2 tygodnie dla włosów normalnych. Zbyt częste olejowanie może prowadzić do przeciążenia włosa
Jak usunąć olej z włosów:
Olej jest hydrofobowy i nie zmywa się samą wodą. Najskuteczniejsza metoda to nałożenie szamponu bezpośrednio na suche, natłuszczone włosy przed namoczeniem - szampon emulguje olej zanim woda go "zablokuje". Następnie dodaj wodę i myj normalnie. Przy bardzo gęstych olejach (rycynowy, shea) może być potrzebne dwukrotne mycie szamponem.
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Olejowanie włosów jaki olej wybrać dla cienkich włosów?
Dla cienkich włosów najlepsze są lekkie oleje, które nie obciążają: olej arganowy, z pestek winogron, jojoba lub z pestek malin. Unikaj ciężkich olejów jak rycynowy czy masło shea - będą obciążać cienkie włosy i sprawiać, że wyglądają na przetłuszczone.
Jak często olejować włosy?
Dla włosów suchych i zniszczonych - 1-2 razy w tygodniu. Dla włosów normalnych - raz na 1-2 tygodnie. Zbyt częste olejowanie może prowadzić do przeciążenia włosa, szczególnie przy olejach penetrujących jak kokosowy.
Dlaczego po olejowaniu włosy są ciężkie i tłuste?
Najczęstsze przyczyny: zbyt duża ilość oleju, zły dobór oleju do porowatości włosów (za ciężki olej dla włosów o niskiej porowatości), niedokładne wypłukanie oleju. Spróbuj zmniejszyć ilość oleju lub zmienić na lżejszy.
Czy olej kokosowy pasuje do każdych włosów?
Nie. Olej kokosowy jest bogaty w białko (kwas laurynowy wiąże się z keratyną) i może powodować "protein overload" - efekt sztywności i łamliwości - u osób, których włosy są już nasycone białkiem. Dla włosów o niskiej porowatości może być zbyt ciężki.
Jak długo trzymać olej na włosach?
Minimum 30 minut dla efektu nawilżającego. Optymalnie kilka godzin lub noc (z czepkiem lub folią na głowie). Dłuższy czas ekspozycji pozwala oleju penetrować głębiej do struktury włosa.
Czy olejowanie włosów pomaga na wypadanie?
Masaż skóry głowy z olejem może poprawiać mikrokrążenie i wspierać wzrost włosów przez stymulację mechaniczną. Bezpośredni wpływ samego oleju na wypadanie włosów nie jest potwierdzony w badaniach klinicznych. Przy nasilonym wypadaniu włosów należy skonsultować się z dermatologiem lub trychologiem.
Gdzie kupić oleje do olejowania włosów dobrej jakości
Jakość oleju ma bezpośredni wpływ na efekt olejowania. Oleje do włosów powinny być tłoczone na zimno, bez dodatków syntetycznych i z podanym składem. Certyfikat bio jest dodatkowym potwierdzeniem jakości surowca.
W sklepie Bio Premium Food znajdziesz olejki kosmetyczne starannie wyselekcjonowane pod kątem składu i jakości - w tym oleje tłoczone na zimno odpowiednie do olejowania włosów różnych typów. Każdy produkt z kategorii olejki kosmetyczne w naszej ofercie pochodzi od zweryfikowanych producentów z przejrzystą listą składników. Sprawdź naszą ofertę i wybierz olej dopasowany do porowatości i typu Twoich włosów.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z trychologiem lub dermatologiem, szczególnie przy problemach z wypadaniem włosów lub chorobami skóry głowy.
Piśmiennictwo naukowe
[1] Rele, A.S., Mohile, R.B. (2003). Effect of mineral oil, sunflower oil, and coconut oil on prevention of hair damage. Journal of Cosmetic Science, 54(2), 175-192.
[2] Gavazzoni Dias, M.F. (2015). Hair cosmetics: an overview. International Journal of Trichology, 7(1), 2-15.
[3] Koyama, T., Kobayashi, K., Hama, T., Murakami, K., Ogawa, R. (2016). Standardized scalp massage results in increased hair thickness by inducing stretching forces to dermal papilla cells in the subcutaneous tissue. Eplasty, 16, e8.
[4] Robbins, C.R. (2012). Chemical and Physical Behavior of Human Hair (5th ed.). Springer, Berlin. (w zakresie penetracji olejów do struktury włosa)
[5] Zviak, C. (1986). The Science of Hair Care. Marcel Dekker, New York. (w zakresie właściwości fizykochemicznych olejów roślinnych stosowanych w pielęgnacji włosów)
[6] McMullen, R.L., Jachowicz, J. (1998). Optical properties of hair: effect of treatments on luster as quantified by image analysis. Journal of the Society of Cosmetic Chemists, 49(4), 223-244. (w zakresie wpływu olejów na właściwości optyczne włosów)
O autorze
dr inż. Mateusz Buzała jest doktorem nauk rolniczych i właścicielem Bio Premium Food - ekologicznych delikatesów i sklepu internetowego ze zdrową żywnością. Stopień naukowy uzyskał na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy (obecnie Politechnika Bydgoska), gdzie prowadził badania naukowe i działalność dydaktyczną. Jest autorem polskich i zagranicznych publikacji naukowych z zakresu nauk rolniczych i nauk o żywności. Marka Bio Premium Food powstała z przekonania, że dostęp do wysokiej jakości żywności ekologicznej, superfoods i zdrowych produktów nie powinien być przywilejem nielicznych. Mateusz Buzała łączy warsztat naukowca z codzienną praktyką - osobiście selekcjonuje produkty trafiające do oferty sklepu, kierując się składem, pochodzeniem i jakością, a nie wyłącznie ceną. To podejście sprawia, że jego teksty o suplementacji i zdrowej żywności opierają się na faktach i badaniach naukowych, a nie na trendach marketingowych.
Profil naukowy: ResearchGate
Social media: @biopremiumfood