W skrócie: Rooibos to napar z południowoafrykańskiego krzewu Aspalathus linearis, a nie herbata. Nie zawiera kofeiny i ma mało garbników, więc można go pić wieczorem i parzyć wrzątkiem 5 do 10 minut bez goryczy. Występuje w wersji czerwonej, fermentowanej, oraz zielonej, niefermentowanej.
Rooibos: właściwości, jak parzyć i dlaczego nie zawiera kofeiny
Rooibos trafia na półkę z herbatami, choć nią nie jest, i ta różnica przekłada się na sposób parzenia. To napar z krzewu czerwonokrzewu południowoafrykańskiego, niespokrewnionego z herbacianym, nie zawiera kofeiny, a jego niska zawartość garbników sprawia, że nie gorzknieje nawet przy bardzo długim parzeniu.
Czym jest i jakie ma rodzaje
Rooibos (Aspalathus linearis) rośnie wyłącznie w regionie Cederberg w Republice Południowej Afryki. Do naparu używa się drobno pociętych gałązek i igiełek.
- Czerwony (klasyczny), fermentowany, o słodkawym, lekko orzechowym smaku i ceglastym kolorze naparu
- Zielony, niefermentowany, delikatniejszy, bardziej trawiasty, o wyższej zawartości polifenoli. Rzadszy i droższy
Trzy cechy praktyczne: brak kofeiny, minimalna zawartość garbników i naturalna słodycz. Razem oznaczają, że rooibos można pić wieczorem, podawać dzieciom i parzyć bez pilnowania czasu.
Jak parzyć
- Wrzątek, 95-100°C, w przeciwieństwie do zielonej herbaty rooibos nie boi się wysokiej temperatury
- 5-10 minut, a przy chęci na mocniejszy napar nawet dłużej. Nie zgorzknieje
- Łyżeczka na filiżankę, około 2 g
- Można gotować, tradycyjnie w RPA rooibos gotuje się z mlekiem i przyprawami, co daje odpowiednik chai bez kofeiny
Warianty warte wypróbowania: na zimno jako napar mrożony z cytryną, z mlekiem i cynamonem jako latte, albo jako baza kompotu dla dzieci.
Co zawiera i dla kogo się nadaje
Rooibos zawiera polifenole, w tym aspalatynę, związek występujący praktycznie wyłącznie w tej roślinie. Badania nad jego działaniem prowadzone są głównie w warunkach laboratoryjnych i na zwierzętach; dane z badań na ludziach są nieliczne [2].
Uczciwie: rooibos jest przyjemnym, bezkofeinowym napojem o niskiej kwasowości i zawartości polifenoli. Przypisywane mu szerokie działanie zdrowotne pozostaje w sferze hipotez.
Realne zalety praktyczne:
- Brak kofeiny, można pić wieczorem i w ciąży
- Brak szczawianów w istotnych ilościach, w odróżnieniu od herbaty czarnej, bywa to argumentem przy skłonności do kamicy szczawianowej
- Naturalna słodycz pozwala pić bez cukru
- Nie gorzknieje, więc dziecko może zapomnieć o kubku i nadal go wypić
FAQ - najczęściej zadawane pytania
Czy rooibos zawiera kofeinę?
Nie. To napar z krzewu niespokrewnionego z herbacianym, całkowicie bezkofeinowy.
Jak długo parzyć rooibos?
5-10 minut wrzątkiem, ale można dłużej, niska zawartość garbników sprawia, że napar nie gorzknieje.
Czym różni się rooibos czerwony od zielonego?
Czerwony jest fermentowany, ma słodkawy smak i ceglasty kolor. Zielony nie przechodzi fermentacji, jest delikatniejszy i bogatszy w polifenole.
Czy rooibos można pić w ciąży?
Nie zawiera kofeiny, co czyni go popularnym wyborem. Jak przy każdej zmianie w diecie w ciąży warto omówić regularne spożycie z lekarzem.
Czy rooibos można podawać dzieciom?
Tak, brak kofeiny i goryczy sprawia, że jest często wybierany dla dzieci. U najmłodszych warto skonsultować to z pediatrą.
Gdzie kupić rooibos
W sklepie Bio Premium Food znajdziesz herbatę rooibos oraz herbaty ziołowe i owocowe.
Artykuł ma charakter informacyjny.
Najczęstsze pytania
Czy rooibos można pić wieczorem?
Tak, rooibos nie zawiera kofeiny, więc nadaje się na wieczór. Dzięki naturalnej słodyczy wiele osób pije go bez cukru.
Ile suszu rooibos dać na filiżankę?
Około 2 g, czyli mniej więcej łyżeczkę suszu. Zalewa się go wrzątkiem i można parzyć dłużej niż 10 minut, bo napar nie gorzknieje.
Czy rooibos można gotować z mlekiem?
Tak, w RPA tradycyjnie gotuje się go z mlekiem i przyprawami. Powstaje napój podobny do chai, ale bez kofeiny.
Czy rooibos nadaje się dla dzieci i kobiet w ciąży?
Brak kofeiny sprawia, że rooibos często wybierają kobiety w ciąży i rodzice dzieci. W razie wątpliwości warto skonsultować się z lekarzem lub dietetykiem.
W naszym sklepie: Wybierzesz u nas rooibos bio liściasty, zielony rooibos z granatem oraz inne napary z kategorii herbata rooibos.
Piśmiennictwo naukowe
[1] Joubert, E., de Beer, D. (2011). Rooibos (Aspalathus linearis) beyond the farm gate: from herbal tea to potential phytopharmaceutical. South African Journal of Botany, 77(4), 869-886.
[2] McKay, D.L., Blumberg, J.B. (2007). A review of the bioactivity of South African herbal teas: rooibos and honeybush. Phytotherapy Research, 21(1), 1-16.
O autorze
dr inż. Mateusz Buzała jest doktorem nauk rolniczych i właścicielem Bio Premium Food, ekologicznych delikatesów i sklepu internetowego ze zdrową żywnością. Stopień naukowy uzyskał na Uniwersytecie Technologiczno-Przyrodniczym w Bydgoszczy (obecnie Politechnika Bydgoska), gdzie prowadził badania naukowe i działalność dydaktyczną. Jest autorem polskich i zagranicznych publikacji naukowych z zakresu nauk rolniczych i nauk o żywności. Marka Bio Premium Food powstała z przekonania, że dostęp do wysokiej jakości żywności ekologicznej, superfoods i zdrowych produktów nie powinien być przywilejem nielicznych. Mateusz Buzała łączy warsztat naukowca z codzienną praktyką, osobiście selekcjonuje produkty trafiające do oferty sklepu, kierując się składem, pochodzeniem i jakością, a nie wyłącznie ceną. To podejście sprawia, że jego teksty o suplementacji i zdrowej żywności opierają się na faktach i badaniach naukowych, a nie na trendach marketingowych.
Profil naukowy: ResearchGate
Social media: @biopremiumfood